این عمل ساده، عمر را طولانی و روزی را بیشتر می کند
به گزارش عطر حرم، بر مبنای آیات قرآن و احادیث پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع)، صله رحم یکی از مهم ترین واجبات اسلامی است که آثار شگفت انگیزی همچون افزایش رزق، طول عمر، آسانی حساب قیامت و استقامت روابط خانوادگی را بهمراه دارد، در حالیکه قطع رحم از گناهان بزرگ شمرده شده است.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، اسلام که آیینی اجتماعی است به مبحث «صله رحم» اهمّیت زیادی داده و صله رحم را از واجبات و قطع رحم را از محرّمات و گناهان بزرگ شمرده است(۱).
بنابر روایت ایکنا، در آیات و روایات تاکید فراوانی در رابطه با صله رَحِم شده که در این نگاشته به اهمّیت و آثار مادّی و معنوی آن(۲) اشاره می شود.
صله رحم چیست؟
صله یک معنای عرفی دارد که داشتن نوعی رابطه است که این رابطه مختلف است، گاهی رابطه به این است که زندگی پدر و مادری را که در مضیقه هستند تأمین کند، (وجوب نفقه مصداق صله رحم است) و گاهی وجوب نفقه نیست، بلکه خبر داشتن از بیماران آنها و کمک کردن به گرفتاری ها و مشکلات آنها در حد توان، مصداق صله است، و گاهی با یک سلام، صله رحم صورت می گیرد، در حدی که او را بیگانه ندانند(۳) یعنی قطع رابطه با پدر و مادر نکند و در حدّ عرفیات رابطه را برقرار کند. در عرف شرکت در عزا و عیادت و حتّی شرکت در مراسم عروسی هم صله رحم است و باید ارتباط در حدّی باشد که عرفاً نگویند این ها قهر هستند و مشکل دارند(۴).
ظاهر رحم که در روایات آمده، تمام ارحام را شامل می شود و دلیلی نداریم که فقط طبقه اوّل ارث، داخل ارحام باشد و طبقات دیگر داخل نباشد، منتها چگونگی صله مختلف است یعنی صله ای که در رابطه با درجه اوّل مثل پدر، مادر و فرزند است، غیر از آن صله ای است که در رابطه با وابستگان درجه دوم است(۵)
مرحوم نراقی در جامع السعادات می گوید: «مراد از رَحمی که قطع ارتباط با آن حرام و ارتباط با آن واجب است و اگر چیزی به او بخشیدی نمی توانی در آن رجوع کنی و پس گیری، تمام افرادی هستند که از راه نَسَبی با تو آشنا هستند.
گرچه نسبت آنها دور باشد و ازدواج با آنها جائز باشد (نه فقط برادر و خواهر که ازدواج با آنها حرام است) و مراد به قطع ارتباط این است که با قول و فعل او را اذیت کنی، یا سختی و مشکلی در زندگی دارند و تو از کمک به آنها امتناع کنی، یا بتوانی دفع ظلمی از آنها کنی ولی نکنی... و آن چه مقابل این ها است از کمک و یاری با زبان و دست و پا و وِجهه اگر انجام دهی صِله و ارتباط است [که ممدوح است]»(۶).
بنابراین تمام خویشاوندان نَسَبی شامل برادر و خواهر و پدر و مادر و پدربزرگ و مادربزرگ و هرچه بالاتر روی مثل جد و جده و برادرزاده و خواهرزاده و عمه و خاله و دائی و عمو و فرزندان و نوه ها و نتیجه های این ها همه رَحِم محسوب می شوند. خویشاوندان سببی که از راه ازدواج ها بوجود می آیند، مثل عروس و داماد و پدر و مادر آنها و خویشاوندان آنها اگر خویشاوندی نسبی نداشته باشند رَحِم محسوب نمی شوند ولی باز ارتباط با آنها از خصوصیت ها و خصائص اهل ایمان و تقوا است و بسیار ضروری است(۷).
فلسفه ی صله رحم
در بیان حکمت و فلسفه ی صله رحم باید گفت، اسلام روی مسأله وحدت و همبستگی خیلی سرمایه گذاری می کند؛ به همین جهت وحدت را چندمرحله ای کرده است: مرحله اوّل وحدت در خانواده و مرحله دوم وحدت در میان فامیل ها و مرحله بعد وحدت در کل مؤمنان و جامعه اسلامی است. چون که همیشه برای اصلاح، تقویت و پیشرفت جامعه، وحدت، از ضروریات است و با پیشرفت و تقویت تمام واحدهای کوچک، اجتماع عظیم، خود به خود اصلاح خواهد شد. وحدت هزینه سنگینی لازم دارد، در صورتیکه تفرقه با یک سوء ظن حاصل می شود(۸).
سؤال از صله رحم در قیامت
در اهمّیت این مساله کافی است که قرآن مجید مکرّر بخصوص در این زمینه سخن گفته و متذکر شده است که روز رستاخیز از انجام این فریضه(صله رحم) سؤال خواهد شد و افراد در رابطه با آن مسؤول خواهند بود؛ آنجا که می فرماید: «وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلَیکمْ رَقِیباً»«و از خدایی بپرهیزید که [همگی به عظمت او معترفید و] هنگامی که چیزی از یکدیگر می خواهید، نام او را می برید».
[و نیز] از [قطع رابطه با] خویشاوندان خود پرهیز کنید، چونکه خداوند مراقب شماست»(۹). در حدیثی از ابن عباس آمده است که می گفت بر جهنم هفت پل قرار دارد، نزد پل اوّل از «ایمان» سؤال می شود اگر آنرا به صورت کامل عرضه نماید به پل دوّم می رود، و در آنجا از «نماز» سؤال می شود، اگر به صورت کامل عرضه نماید به پل سوّم می رود، در آنجا سؤال از «زکات» می شود، اگر آنرا عرضه نماید به پل چهارم می رود، در آنجا از «روزه» ماه مبارک رمضان سؤال می شود، اگر آنرا عرضه نماید به پل پنجم می رود، در آنجا از «حج و عمره» سؤال می شود، اگر آنها را عرضه نماید به پل ششم می ٰ رود، و در آنجا از «صله رحم » سؤال می شود اگر آنرا عرضه نماید به پل هفتم می رود، در آنجا از «مظالم و حقوق بندگان» از او سؤال می کنند...»(۱۰).
چند سفارش مهم از پیامبر اکرم(ص)
مردی حضور رسول خدا(ص) شرفیاب گردید و اظهار داشت: «بستگانم مرا ترک گفته و ارتباط خویشاوندی را با من قطع کرده اند، تکلیف من در رابطه با آنان چیست؟ آیا من هم آنان را ترک گویم و رابطه خویش را با آنان بگسلم؟».
پیامبر اسلام(ص) فرمود: «اگر تو هم این کار را انجام دهی خداوند همه شما را ترک می گوید و همه را از رحمت خود دور می سازد»، سپس پیامبر(ص) به وی سه دستور مهمّ زیر را تعلیم داد و فرمود: «تَصِلُ مَنْ قَطَعَک؛ اگر کسی ارتباط خویش را با تو برید، تو بر خلاف او رفتار کن و پیوند خویشاوندی و دوستی را فراموش مکن»، «تُعْطِی مَنَ حَرّمک؛ کسی که تو را از نعمتی محروم ساخت، تو به او نیکی کن و او را محروم مساز»، «وَ تَعْفُو عَمَّن ظَلَمَک؛ از کسی که بر تو ستم کرده است در گذر»(۱۱).
همچنین پیامبر(ص) به اهمّیت این مساله در یکی دیگر از سخنان پر ارج خود تصریح فرموده، آنجا که به یاران خود می گوید: «من شما و همه امّت خویش را که تا روز رستاخیز پا به عرصه وجود خواهند گذارد سفارش می کنم از صله رحم غفلت نورزند؛ و اگر انجام این فریضه الهی در گرو مسافرت به نقطه دوری باشد، رنج سفر را بر خود هموار ساخته و این دین اخلاقی و اجتماعی را ادا نمایند»(۱۲).
محرومیت از بوی بهشت؛ از آثار قطع رحم
قطع رحم و بریدن پیوندهای خویشاوندی، آثار دردناکی در زندگی انسان، در جهان، و مجازات سختی در آخرت برای او دارد. همچون در حدیثی از رسول خدا(ص) می خوانیم: «أَخْبَرَنِی جَبْرَئِیلُ ضد السلام أَنَّ رِیحَ الْجَنَّةِ تُوجَدُ مِنْ مَسِیرَةِ أَلْفِ عَامٍ مَا یجِدُهَا عَاقٌّ وَ لَا قَاطِعُ رَحِمٍ وَ لَا شَیخٌ زَانٍ...»«جبرئیل، به من آگاهی داد که بوی بهشت، از هزار سال راه، به مشام می رسد، ولی چند گروه، آنرا احساس نمی کنند: کسی که عاق (پدر و مادر) باشد و کسی که رابطه خویش را با خویشاوندان قطع کند و پیرمردی که زنا کند...»(۱۳). تعبیر فوق، بسیار پرمعنا است و مفهومش این است که این چند گروه، نه تنها، وارد بهشت نمی شوند، بلکه نزدیک آن هم هیچگاه نخواهند شد(۱۴).
همچنین پیامبر اسلام فرمودند: «ثَلَاثَةٌ لَا یدْخُلُونَ الْجَنَّةَ: مُدْمِنُ خَمْرٍ وَ مُؤْمِنُ سِحْرٍ وَ قَاطِعُ رَحِمٍ»«سه کس وارد بهشت نمی شوند: دائم الخمر و مؤمن به سِحر و جادو و قطع کننده رحم با خویشاوند»(۱۵).
پاداش اخروی صله رحم
در حدیثی می خوانیم: شخصی خدمت امام صادق(ع) عرض کرد: به خدا ما دنیا را دوست داریم و علاقه مندیم به ما داده شود. امام(ع) به او فرمود: دنیا را دوست داری؟ می خواهی با آنچه کنی؟ عرض کرد: زندگی خودم و خانواده ام را تأمین کنم، با آن صله رحم به جا آورم، در راه خدا صدقه دهم و حج و عمره به جا آورم. امام(ع) فرمود: «لَیسَ هَذَا طَلَبَ الدُّنْیا، هَذَا طَلَبُ الْآخِرَة»«این طلب دنیا نیست، بلکه طلب آخرت است»(۱۶).
در خطبه ۲۰۹ نهج البلاغه آمده است: امیرمؤمنان امام علی(ع) در بصره جهت عیادت علاء بن زیاد حارثی که یکی از یاران آن حضرت بود به منزل وی رفت و چون خانه او را وسیع دید، فرمود: با این خانه وسیع در دنیا چه می کنی و حال آن که در آخرت به خانه گسترده محتاج تری؟ سپس اضافه فرمود: آری اگر بخواهی بوسیله این خانه به منزل وسیع آخرت برسی در این خانه میهمانی کن، صله رحم به جای آور، و حقوقی را که خداوند بر عهده ات گذاشته، در جای خود پرداخت کن در این صورت به جهت این خانه به آخرت دست یافته ای(۱۷).
در حدیثی دیگر می خوانیم که شخصی در خدمت امام صادق(ع) از اغنیا و ثروتمندان نکوهش کرد و به آنها بد گفت؛ امام فرمود: «اسْکتْ، فَإِنَّ الْغَنِی إِذَا کانَ وَصُولًا لِرَحِمِهِ بَارّاً بِإِخْوَانِهِ، أَضْعَفَ اللَّهُ لَهُ الْأَجْرَ ضِعْفَینِ؛ لِأَنَّ اللَّهَ یقُولُ: «وَ ما أَمْوالُکمْ وَ لا أَوْلادُکمْ بِالَّتِی تُقَرِّبُکمْ عِنْدَنا زُلْفی إِلَّا مَنْ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَأُولئِک لَهُمْ جَزاءُ الضِّعْفِ بِما عَمِلُوا وَ هُمْ فِی الْغُرُفاتِ آمِنُونَ»»«ساکت باش، شخص غنی هرگاه صله رحم بجا آورد و نسبت به برادران دینی خود نیکوکار باشد، خداوند پاداش او را دو برابر می کند؛ چونکه خداوند می فرماید: «اموال شما و اولادتان، چنان نیست که شما را به خداوند نزدیک کند، مگر کسی که ایمان آورده و عمل صالح انجام دهد، آنها در مقابل اعمالشان پاداش مضاعف دارند و در غرفه های بهشتی در امنیت به سر می برند»»(۱۸).
در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) می خوانیم: «أسْرَعُ الْخَیرُ ثَواباً الْبِرُّ وَ صِلَةُ الرَّحِمِ وَ أسْرَعُ الشَّرُّ عُقُوبَةً الْبَغْیُ وَ قَطِیعَةُ الرَّحِمِ»«از کارهای خیر چیزی که از تمام زودتر پاداشش به انسان می رسد نیکوکاری و صله رحم است و از کارهای شرّ چیزی که کیفرش زودتر از تمام به انسان می رسد ظلم و قطع رحم است»(۱۹).
در حدیث دیگری از امام باقر(ع) می خوانیم: «وَ مَا مِنْ قَدَمٍ أَحَبَّ إِلَی اَللَّهِ مِنْ خُطْوَةٍ إِلَی ذِی رَحِمٍ»«هیچ گامی محبوب تر در پیشگاه خدا از گامی که برای صله رحم برداشته می شود نمی باشد»(۲۰).
آسان کردن حساب قیامت
آسان گرفتن بر خلق خدا که عیال او محسوب می شوند و بخصوص آسان گرفتن بر نزدیکان و کمک کردن بر آنها مسلّماً آسانی در آخرت را به دنبال دارد، زندگی و حیاتی که بر محور آگاهی و معرفت دور زده و در آن هر فردی جلوه ای از جلوات الهی و رشحه ای از رشحات خداوندی به حساب آید، و هر کمکی به فردی بر اساس چنین دیدی انجام پذیرد، حیاتی معقول خواهد بود و چنین حیات معقولی یقیناً، معلولی به نام آسانی حساب را به دنبال دارد(۲۱). امام صادق(ع) می فرماید: «صِلَةُ الرَّحِمِ تُهَوِّنُ الحِسابَ یومَ القِیامَةِ»«صله رحم حساب روز قیامت را آسان می کند»(۲۲).
کمترین مصداق صله رحم
در حدیثی از امیرمؤمنان امام علی(ع) می خوانیم که فرمود: «صِلُوا أَرْحَامَکمْ وَ لَوْ بِالتَّسْلِیمِ»«صله رحم را به جا بیاورید، هرچند با یک سلام کردن باشد»(۲۳).
حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند: «صِلُوا ارْحامَکمْ وَ لَوْ بِالسَّلامِ»«صله أرحام خود کنید حتی این که سلام کردن باشد»(۲۴) و هم امام صادق(ع) می فرماید: «صِلْ رَحِمَک وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ، وَ أَفْضَلُ مَا یوصَلُ بِهِ الرَّحِمُ کفُّ الْأَذَی عَنْهَا»«پیوند خویشاوندی خویش را حتّی با جرعه ای از آب محکم کن و بهترین راه برای خدمت به آنان این است که [لااقل] از تو آزار و مزاحمتی نبینند»(۲۵).
آبادی خانه ها و طول عمر
در حدیثی از امام صادق(ع) و از پدرانش و از رسول خدا(ص) آمده است: «صِلَةُ الرَّحِمِ تَعْمُرُ الدِّیارَ، وَ تَزِیدُ فِی الْأَعْمَارِ، وَ إِنْ کانَ أَهْلُهَا غَیرَ أَخْیارٍ»«صله رحم خانه ها را آباد و عمرها را زیاد می کند، هرچند اهل آن از نیکان نباشند»(۲۶).
ممکن است جمعیتی فاجر و گنه کار باشند و از نیکان نباشند؛ ولی با این وجود صله رحم به جا آورند. در این صورت اموالشان افزایش پیدا می کند و عمرشان طولانی می شود، تا چه رسد به این که از نیکان و خوبان باشند(۲۷).
در روایت دیگر از رسول گرامی(ص) آمده: مَرد صله رحم می کند در صورتیکه سه سال از عمرش باقیمانده و خداوند سی سال می کند و هم قطع رحم می کند و سی سال از عمرش مانده و خداوند به سه سال مبدل می کند، سپس این آیه را تلاوت فرمودند: «یمْحُوا اللهُ مَا یشَاءُ وَ یثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْکتَابِ»«خداوند محو می کند آن چه را می خواهد و اثبات می کند و نزد او ام ّالکتاب است»(۲۸).
مُیسّری گوید امام صادق(ع) به من فرمودند: «چندین مرتبه اجل تو رسیده است و هر مرتبه خداوند بواسطه صله رحم تو و نیکی به نزدیکانت آنرا به تأخیر انداخته است»(۲۹)، هنگامی که اجتماعات کوچک خویشاوندی نیرومند شد عمر انسان هم طولانی می شود و درنتیجه باعث عمران شهرها می گردد(۳۰).
از سوی دیگر تاثیر صله رحم در طول عمر امکان دارد از این جهت باشد که ارحام به یکدیگر دعا می کنند و همین دعا سبب طول عمر آنها می شود؛ بعلاوه، هنگامی که روابط خوبی باهم داشته باشند، در مشکلات و همچون بیماری ها به یاری هم می شتابند و همین مورد سبب طول عمر آنها می شود. اضافه بر این، صله رحم، غم و اندوه را کم می کند و شادابی و نشاط که از عوامل طول عمر است می آفریند(۳۱).
از امام باقر(ع) نقل شده است که می فرماید: «صِلَةُ الْأَرْحَامِ تُزَکی الْأَعْمَالَ وَ تُنْمِی الْأَمْوَالَ»«صله رحم اعمال انسان را پاکیزه و اموال را فزونی می دهد»(۳۲). قابل ذکر است پیوندهای خانوادگی غالباً سبب همکاریهای دسته جمعی اقتصادی می شود و معمولاً کارهای گروهی در مسایل اقتصادی سود آورتر است(۳۳).
صله رحم؛ پاک کننده گناهان
امام صادق(ع) به یکی از یارانش فرمود: آیا برادران دینی خویش را دوست می داری؟ عرض کرد: آری... سپس فرمود: آیا آنها را به منزل خود دعوت می کنی؟ عرض کرد: آری، من [تن ها بر سر سفره نمی نشینم و] همواره با دو یا سه نفر یا کمتر و یا بیش از دوستان غذا می خورم؛ امام صادق(ع) فرمود: بخشش آنها بر تو از بخشش تو بر آنها بیشتر است. راوی تعجب می کند و عرضه می دارد: فدایت شوم من به آنها غذا می دهم و به خانه خود دعوت می کنم، در عین حال بخشش آنها بر من بیشتر است؟ امام(ع) فرمود: آری، «إِنَّهُمْ إِذَا دَخَلُوا مَنْزِلَک دَخَلُوا بِمَغْفِرَتِک وَ مَغْفِرَةِ عِیالِک وَ إِذَا خَرَجُوا مِنْ مَنْزِلِک خَرَجُوا بِذُنُوبِک وَ ذُنُوبِ عِیالِک»«آن ها هنگامی که وارد منزل تو می شوند، آمرزش برای تو و خانواده ات را با خود می آورند، و هنگامی که بیرون می روند گناهان تو و خانواده ات را بیرون می برند»(۳۴).
در حدیثی از پیغمبر اکرم(ص) می خوانیم: «الشُّفَعَاءُ خَمْسَةٌ: الْقُرْآنُ وَ الرَّحِمُ وَ الْأَمَانَةُ وَ نَبِیکمْ وَ أَهْلُ بَیتِ نَبِیکم»«شفیعان در قیامت پنج اند: قرآن، صله رحم ، امانت، و پیغمبر شما و دوده پیغمبرتان»(۳۵).
منابع:
[۱] پاسخ به پرسش های مذهبی، ص ۴۶۶.
[۲] پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۲، ص ۶۷.
[۳] گفتار معصومین (ع)، ج ۱، ص ۹۲.
[۴] کتاب النکاح، ج ۶، ص ۱۲۰.
[۵] گفتار معصومین (ع)، ج ۱، ص ۹۲.
[۶] جامع السعادات، ج ۲، ص ۲۵۶؛ (اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین)، ج ۲، ص ۴۵۴).
[۷] اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین)، ج ۲، ص ۴۵۴.
[۸] گفتار معصومین (ع)، ج ۱، ص ۹۲.
[۹] سوره نساء، آیه ۱؛ (پاسخ به پرسش های مذهبی، ص ۴۶۷).
[۱۰] تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ذیل آیه مورد بحث؛ (پیام قرآن، ج ۶، ص ۱۴۶).
[۱۱] اصول کافی، ج ۲، ص ۱۵۰؛ (پاسخ به پرسش های مذهبی، ص ۴۶۷).
[۱۲] پاسخ به پرسش های مذهبی، ص ۴۶۷.
[۱۳] معانی الاخبار، بنا به نقل از بحار الانوار، ج ۷۱، ص ۹۵، ح ۲۶؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۲، ص ۶۷).
[۱۴] پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۲، ص ۶۶.
[۱۵] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۹۰؛ (اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین)، ج ۲، ص ۴۵۳).
[۱۶] کافی، ج ۵، ص ۷۲، ح ۱۰؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۱۲، ص ۷۱۳).
[۱۷] دائرة المعارف فقه مقارن، ج ۲، ص ۴۱۳.
[۱۸] سفینة البحار، ماده «غنی»؛ (از تو سوال می کنند (مجموعه سوالات قرآنی از پیامبر اکرم صلی الله ضد و آله)، ص ۲۱۷).
[۱۹] سنن ابن ماجه، ج ۲، ص ۱۴۰۸؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۱۰، ص ۳۹۸).
[۲۰] بحار الانوار، ج ۱۰۰، ص ۱۴؛ (تفسیر نمونه، ج ۲۱، ص ۴۰۶).
[۲۱] اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین)، ج ۱، ص ۳۳۴.
[۲۲] اصول کافی، ج ۳، ص ۲۲۹، ح ۳۲؛ (گفتار معصومین (ع)، ج ۱، ص ۹۴).
[۲۳] اصول کافی، (بنا بر نقل بحار الانوار، ج ۷۱، ص ۱۲۶)؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۲، ص ۶۷).
[۲۴] تحف العقول، حکمت ۱۶۵، بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۱۰۴، میزان الحکمه، ج ۴، ص ۸۹؛ (گفتار معصومین (ع)، ج ۱، ص ۹۱).
[۲۵] سفینة البحار، ج ۱، ص ۵۱۴؛ (گفتار معصومین (ع)، ج ۱، ص ۹۳).
[۲۶] بحارالانوار، ج ۷۱، ص ۹۳، ح ۲۱.
[۲۷] کافی، ج ۲، ص ۱۵۵، ح ۲۱؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۱۴، ص ۹۰.
[۲۸] سوره رعد، آیه ۱۳؛ بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۹۳، ص ۹۹، ص ۱۰۳؛ کنز العمال، خبر ۶۹۲۰ در روایتی دارد که ۳ سال ۳۳ و ۳۳ سال ۳ می شود؛ (جامع السعادات، ج ۲، ص ۲۵۶)؛ (اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین)، ج ۲، ص ۴۵۳).
[۲۹] بحار الانوار، ج ۷۴، ص ۹۹؛ (اخلاق اسلامی در نهج البلاغه (خطبه متقین)، ج ۲، ص ۴۵۳).
[۳۰] انوار هدایت، مجموعه مباحث اخلاقی، ص ۳۹۵.
[۳۱] پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۴، ص ۶۲۶.
[۳۲] کافی، ج ۲، ص ۱۵۰، ح ۴؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۱۳، ص ۱۳۳).
[۳۳] پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۴، ص ۶۲۶.
[۳۴] کافی، ج ۲، ص ۲۰۱، ح ۸؛ (پیام امام امیر المومنین ضد السلام، ج ۵، ص ۵۷۹).
[۳۵] میزان الحکمه، ج ۵، ص ۱۲۲؛ (یکصد و هشتاد پرسش و پاسخ، ص ۳۸۴).
برگرفته از آئین رحمت، معارف اسلامی و پاسخ به شبهات کلامی دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی
بطور خلاصه، فلسفه ی صله رحم در بیان حکمت و فلسفه ی صله رحم باید گفت، اسلام روی مسأله وحدت و همبستگی خیلی سرمایه گذاری می کند؛ به همین جهت وحدت را چندمرحله ای کرده است: مرحله اوّل وحدت در خانواده و مرحله دوم وحدت در بین فامیل ها و مرحله بعد وحدت در کل مؤمنان و جامعه اسلامی است. در حدیثی از ابن عباس آمده است که می گفت بر جهنم هفت پل قرار دارد، نزد پل اوّل از ایمان سؤال می شود اگر آن را بصورت کامل عرضه نماید به پل دوّم می رود، و در آنجا از نماز سؤال می شود، اگر بصورت کامل عرضه نماید به پل سوّم می رود، در آنجا سؤال از زکات می شود، اگر آن را عرضه نماید به پل چهارم می رود، در آنجا از روزه ماه مبارک رمضان سؤال می شود، اگر آن را عرضه نماید به پل پنجم می رود، در آنجا از حج و عمره سؤال می شود، اگر آنها را عرضه نماید به پل ششم می ٰ رود، و در آنجا از صله رحم سؤال می شود اگر آن را عرضه نماید به پل هفتم می رود، در آنجا از مظالم و حقوق بندگان از او سؤال می کنند... امام(ع) فرمود: لَیسَ هَذَا طَلَبَ الدُّنْیا، هَذَا طَلَبُ الْآخِرَة این طلب دنیا نیست، بلکه طلب آخرت است (۱۶).
منبع: atreharam.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان عطرحرم در مورد این مطلب