پیامبر از دست این مردم، تا مرز جان دادن پیش رفت
به گزارش عطر حرم، خداوند در آیه نخست سوره شعرا، پیامبر را خطاب قرار می دهد و او را از اندوه جان فرسای بی ایمانی مردم بازمی دارد؛ اندوهی که نشان میدهد مشکل امت، نبود آیه و نشانه نیست، بلکه روی گردانی آگاهانه از حقیقت است.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، سوره شعرا با لحنی هشداردهنده شروع می شود و از همان آیات نخست، مسئله اصلی خویش را روشن می کند، نسبت مردم با وحی، موضع طغیانگران در مقابل پیام الهی و سرنوشت حتمی تکذیب کنندگان.
بنابر روایت فارس، آیات ۱ تا ۱۹ این سوره، مقدمه ای است برای روایت تقابل تاریخی موسی ضد السلام با فرعون، تقابلی که فراتر از یک ماجرای تاریخی، الگویی همیشگی از نبرد حق و باطل را ترسیم می کند.
حسرت پیامبر بر بی ایمانی مردم
آیات ابتدایی سوره، با تسلی دادن پیامبر اسلام صلی الله ضد وآله شروع می شود. خداوند به پیامبر یادآوری می کند که اگر این مردم ایمان نمی آورند، این نشانه ضعف پیام نیست و نباید جان خویش را از شدت اندوه به علت بی ایمانی مردم به خطر بیندازد.
این آیات، تصویری عمیق از دلسوزی پیامبر برای هدایت انسان ها عرضه می کند، تا آنجا که گویی بار هدایت همه بر دوش اوست. قرآن در اینجا مرزی روشن ترسیم می کند و می فرماید که هدایت الزامی نیست و ایمان، انتخابی آگاهانه است.
نشانه های الهی و بی تفاوتی انسان ها
در ادامه، قرآن به سنتی ثابت اشاره می کند و می فرماید که هرگاه نشانه ای تازه از آسمان برای مردم نازل می شود، بسیاری با بی اعتنایی از کنار آن عبور می کنند. مشکل، کمبود دلیل یا آیه نیست، بلکه دل هایی است که آمادگی پذیرش حقیقت را از دست داده اند. این آیات اخطار می دهد که تکرار علائم، بدون بیداری درون، انسان را به ایمان نمی رساند.
قرآن؛ ذکری که تکذیب شد
آیات بعدی، قرآن را ذکری معرفی می کند که از جانب خداوند نازل شده، اما مورد تکذیب قرار گرفته است. تعبیر ذکر، نشان داده است که قرآن فقط کتابی برای دانستن نیست، بلکه یادآور حقیقتی فراموش شده در فطرت انسان است.
با این وجود، بسیاری آنرا انکار کردند و قرآن با لحنی قاطع خبر می دهد که به زودی خبرهای این تکذیب، دامان آنان را خواهد گرفت. این بخش، رابطه مستقیم میان انکار حق و نتایج تاریخی و اجتماعی آنرا برجسته می کند.
قدرت خدا در طبیعت و غفلت انسان
قرآن سپس نگاه انسان را به طبیعت معطوف می کند، به این صورت که زمین، گیاهان و رویش های گوناگون، همگی نشانه های روشن قدرت الهی اند. تنوع آفرینش، نظمی که در دل آن نهفته است و روزی رسانی خداوند، همگی آیات روشنی هستند، اما باز هم بیشتر مردم ایمان نمی آورند. این تکرار، نشان دهنده لجاجتی ریشه دار است که نه از نادانی، بلکه از سر غفلت و دنیاپرستی شکل می گیرد.
خداوند عزیز و رحیم
در میان این هشدارها، دو صفت الهی بارها تکرار می شود، یعنی عزیز و رحیم. عزت خداوند، مبین قدرت شکست ناپذیر او در مقابل طغیانگران است و رحمتش، نشان دهنده فرصت هایی است که قبل از عذاب به انسان ها داده می شود.
این ترکیب، تعادلی دقیق میان اخطار و امید برقرار می کند؛ نه چنان سخت که راه بازگشت بسته شود و نه چنان نرم که طغیان بی هزینه جلوه کند.
آغاز داستان موسی و ماموریت بزرگ
از آیه دهم، سوره وارد داستان تاریخی می شود. خداوند موسی را فرا می خواند و ماموریت می دهد به سمت قوم ستمگر فرعون برود. توصیف قوم فرعون بعنوان قومی ظالم، نشان داده است که مشکل اصلی، فقط کفر شخصی فرعون نیست، بلکه نظامی ستم پیشه و ساختاری مبتنی بر ظلم شکل گرفته است. رسالت موسی، مواجهه با همین ساختار است.
ترس موسی و اطمینان الهی
موسی ضد السلام نگرانی های خویش را صریح بیان می کند، یعنی تنگی سینه، ناتوانی زبان و ترس از کشته شدن. این آیات، تصویری انسانی از پیامبری بزرگ ارایه می دهد؛ پیامبری که با وجود عظمت مأموریتش، احساس ضعف می کند.
پاسخ خداوند اما روشن است: همراهی الهی، شنوا و بیناست. همینطور ماموریت مشترک موسی و هارون، نشان داده است که در راه های بزرگ الهی، همکاری و تقسیم مسئولیت امری ضروریست.
مواجهه با فرعون و منطق استکبار
در آیات پایانی این بخش، گفتگوی اولیه موسی و فرعون نقل می شود. فرعون به جای شنیدن پیام، به گذشته موسی و ماجرای قتل اشاره می کند تا اصل دعوت را به حاشیه ببرد. این شیوه همیشگی مستکبران است: فرار از پیام، با برجسته سازی حواشی.
پاسخ موسی اما هوشمندانه است؛ او خطای گذشته را می پذیرد، اما آنرا نتیجه گمراهی پیشین خود می داند و بر نعمت هدایت الهی تاکید می کند. بدینگونه، قرآن الگویی روشن از صداقت، شجاعت و تمرکز بر اصل پیام در مقابل فشار و تحقیر عرضه می کند.
تلاوت این آیات را که در صفحه ۳۶۷ قرآن واقع است، ببینید و بشنوید.
بطور خلاصه، قرآن؛ ذکری که تکذیب شد آیات بعدی، قرآن را ذکری معرفی می کند که از جانب خداوند نازل شده، اما مورد تکذیب قرار گرفته است. قدرت خدا در طبیعت و غفلت انسان قرآن سپس نگاه انسان را به طبیعت معطوف می کند، به این صورت که زمین، گیاهان و رویش های گوناگون، همگی نشانه های روشن قدرت الهی اند. این ترکیب، تعادلی دقیق میان اخطار و امید برقرار می کند؛ نه چنان سخت که راه برگشت بسته شود و نه چنان نرم که طغیان بی هزینه جلوه کند.
منبع: عطر حرم
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان عطرحرم در مورد این مطلب