رازت را به رگ های دیگران نسپار
عطر حرم: امیرالمؤمنین علی (ع) در حکمت هفتم نهج البلاغه، با بیانی شیوا، سینه خردمند را به صندوقچه گرانقیمت اسرار تشبیه می کنند و نقش رازداری را در حفظ حریم های قدسی روابط بشری گوشزد می کند.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، کتاب «کران بی کران؛ کاوشی در کلمات قصار امیرالمؤمنین(ع)» نوشته سیده زینب شیرازی، شرحی بر حکمت های نهج البلاغه است که شالوده اصلی آن بر طبق درس هایی شکل گرفته است که پدر نویسنده سال ها در جمع خانواده بیان کرده است. از زمانی که نویسنده در سنین کودکی قرار داشت، پدر همیشه قسمتی از وقت خودرا به تربیت روحی و اخلاقی فرزندان اختصاص می داد و سخنان تربیتی خویش را غالباً در قالب داستان و تمثیل بیان می کرد.
سال ها بعد از آن، نویسنده بر آن شد تا گوشه ای از حق پدر را ادا کند و آن گفتارها و آموزه ها را به رشته تحریر درآورد. مجموعه سه جلدی پیش رو حاصل همین تلاش است و برداشتی از حکمت های عمیق و پربار نهج البلاغه به شمار می آید که در قالب درسهای روزانه ارایه شده است. زبان این اثر ساده، روان و گویاست و در آن از مثال های متنوع و قابل فهم استفاده شده است. همین طور در تعدادی موارد به مباحث فقهی و اصولی نیز به شکلی روشن و شیوا اشاره شده است.
بنابر روایت ایکنا، با مروری بر حکمت های امیرالمؤمنین(ع) و توجه به آن می تواند در فراز و نشیب زندگی و گذر ایام، راهگشا و الهام بخش باشد.
در نظام اخلاقی اسلام، تنظیم روابط اجتماعی بر پایه اصول دقیقی استوار است که سعادت فرد و سلامت جامعه را تضمین می نماید. یکی از جامع ترین دستورالعمل ها در این مورد، حکمت هفتم نهج البلاغه است که امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) در آن، سه رکن اساسی را برای موفقیت در پیوندهای انسانی معرفی می فرمایند: «صَدْرُ الْعَاقِلِ صُنْدُوقُ سِرِّهِ، وَالْبَشَاشَةُ حِبَالَةُ الْمَوَدَّةِ، وَالِاحْتِمَالُ قَبْرُ الْعُیُوبِ»؛ یعنی سینه خردمند صندوقچه راز اوست، خوش رویی دامی برای جلب محبت است و بردباری، مدفن عیب هاست.
«سِر» در لغت به مفهوم سخنی پوشیده و پنهان در اعماق دل است. همان گونه که انسان دارایی های مادی و گرانبهای خودرا برای مصون ماندن از دستبرد، در محلهای امن و دور از دسترس (مانند بانک یا گاوصندوق) قرار می دهد، امور معنوی و فکری نیز نیازمند ظرفی متناسب هستند. در نگاه حضرت علی(ع)، سینه انسان عاقل همان صندوقچه امنی است که اجازه نمی دهد گوهر راز، قبل از زمان مناسب و در جای نامناسب هزینه شود.
رازداری تنها یک خصلت فردی نیست، بلکه محافظی برای حریم های مختلف است. بر طبق آموزه های اخلاقی، سه قلمرو اصلی وجود دارد که بازگو کردن آنها لطمه های جبران ناپذیری به همراه دارد:
۱. حریم خانواده: اسرار میان همسران و مسایل داخلی خانه باید مکتوم بماند؛ چونکه افشای آنها ریشه صمیمیت را خشکانده و بستر دخالت های ویرانگر را فراهم می آورد.
۲. امانت دیگران: رازی که دیگران نزد ما به امانت گذاشته اند، تکلیفی شرعی بر عهده ماست که بازگو کردن آن، خیانت در امانت شمرده می شود.
۳. پرده پوشی بر گناه: بازگو کردن خطاهای شخصی که در خلوت انجام شده، نه فقط فضیلت نیست، بلکه طبق آیه ۱۹ سوره نور، مصداق «اشاعه فحشا» است. این کار قبح گناه را در جامعه از بین برده و دیگران را به انجام آن تشویق می کند؛ در حالیکه راه صحیح، توبه در پیشگاه آفریدگار و پنهان نگاه داشتن لغزش هاست.
ریشه های افشای راز و دستاوردهای آن
چرا انسان ها گاهی به افشای راز خود یا دیگران دست می زنند؟ ریشه این رفتار غالباً در «پرحرفی» و عدم عادت به «سکوت» نهفته است. کسی که زبان خودرا مهار نکرده باشد، حکمت از قلب او رخت برمی بندد. امام صادق(ع) با تعبیری تعجب آور می فرمایند: «راز تو جزیی از خون توست، پس نباید در رگ های دیگران جریان یابد.»
تاریخ نیز گواه آنست که افشای اسرار می تواند سرنوشت یک امت را تغییر دهد. چنان که در روایات آمده، افشای سریع برخی اسرار الهی توسط شیعیان، موجب شد خداوند فرج و گشایش آنان را به تأخیر اندازد. این نشان دهنده آنست که حفظ اسرار، خصوصاً در فعالیتهای جمعی و تشکیلاتی، یکی از شروط حیاتی پیروزی است.
منبع: عطر حرم
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان عطرحرم در مورد این مطلب