مسئولیت پذیری و شفافیت درس حکومت علوی کرامت ذاتی انسان در دیدگاه امام
به گزارش عطر حرم، مهم ترین پیام امام علی (ع) برای مسئولان، مسئولیت پذیری در مقابل خدا و مردم است و شفافیت، ساده زیستی، عدالت و دوری از اشرافی گری، اصول اصلی مدیریت علوی است.
خبرگزاری مهر -گروه دین، حوزه و اندیشه-عصمت علی آبادی
: امروز سیزدهم رجب المرجب، سالروز میلاد امام امیرالمومنین علی بن ابی طالب ضد السلام و روز پدر است. شناخت امام علی (ع)، تبیین الگویی زنده جهت زندگی فردی، اجتماعی و مدیریتی انسان معاصر است. سیره و اندیشه امیرالمؤمنین (ع) مجموعه ای هماهنگ از ایمان، عقلانیت، عدالت و مسئولیت پذیری را به نمایش می گذارد. در ادامه، جهت بررسی شخصیت، سیره و پیام امام علی (ع) با حجت الاسلام علی حسنلو استاد حوزه علمیه به گفتگو پرداختیم که حاصل آن تقدیم مخاطبان می شود:
*اگر بخواهید جایگاه ویژه امام علی (ع) را در یک معرفی کوتاه بیان کنید، چه می گوئید؟
امام علی (ع) کامل ترین نمونه انسان تربیت شده در مکتب پیامبر اسلام (ص) است و انسانی است که ایمان، عقلانیت، عدالت و شجاعت را در عمل به بالاترین درجه رساند. او اولین ایمان آورنده به پیامبر (ص) و نزدیک ترین فرد به ایشان از جهت معرفت و سلوک الهی بود. امیرالمؤمنین (ع) نه فقط یک شخصیت تاریخی است، بلکه امام منصوب از طرف خداوند و ادامه دهنده مسیر نبوت در چارچوب امامت بحساب می آید.
جایگاه ایشان در اعتقاد شیعه، جایگاه ولیّ خدا و حجت الهی بر مردم است و کسی است که هم راه را می شناسد و هم توان هدایت جامعه را داراست. زندگی امام علی (ع) تلفیقی از عبادت عارفانه، اخلاق انسانی و مسئولیت اجتماعی را به تصویر می کشد. او از محراب عبادت تا میدان قضاوت و اداره جامعه، در همه عرصه ها معیار حق و باطل بود.
*مهم ترین خصوصیت شخصیتی امام علی (ع) از نظر شما چیست؟
اگر یک خصوصیت محوری برای امام علی (ع) نام برده شود، باید از عدالت سخن گفته شود. این عدالت از توحید و بندگی خالصانه خداوند سرچشمه می گرفت. عدالت علوی حاصل مصلحت سنجی های سیاسی نبود، بلکه نتیجه ایمان عمیق به حضور خدا در همه شئون زندگی بود.
عدالت در نگاه امام علی (ع) به مفهوم مساوات ظاهری نبود، بلکه به مفهوم قراردادن هر چیز در جای درست خود معنا می شد. به همین دلیل، در حکومت ایشان حتی نزدیک ترین افراد هم از امتیاز ویژه برخوردار نمی شدند. این عدالت محوری هزینه های سنگینی برای امام (ع) ایجاد کرد، اما هیچگاه او را از پایبندی به اصول الهی بازنداشت. همین پایبندی، امام علی (ع) را به الگوی همیشگی حق طلبان تبدیل کرد.
*رابطه امام علی (ع) با معلم خود حضرت پیامبر (ص) چطور بود؟
رابطه امام علی (ع) با پیامبر (ص) رابطه ای عادی یا صرفا خانوادگی محسوب نمی شد. این رابطه، پیوندی عمیق میان استاد و شاگرد و میان جانشین و مأمور الهی به شمار می رفت. پیامبر (ص) از دوران کودکی، امام علی (ع) را تحت تربیت مستقیم خود قرار دادند.
در روایات معتبر شیعه و اهل سنت بارها تاکید شد که علی (ع) پرورش یافته پیامبر (ص) بود. علم و معرفت امام علی (ع) از سرچشمه نبوت نشأت می گرفت. حدیث معروف من شهر علم هستم و علی درِ آن است همین حقیقت را بیان می کند. اوج این رابطه در واقعه غدیر نمایان شد، جایی که پیامبر (ص) به فرمان خداوند، امام علی (ع) را به عنوان ولی و جانشین بعد از خود معرفی کردند. این واقعه، پایه اعتقادی امامت در مکتب تشیع را شکل داد.
*چرا امام علی (ع) را الگوی کامل عدالت می دانند؟
عدالت امام علی (ع) تنها در گفتار خلاصه نمی شد، بلکه در عمل و تصمیم گیری های دشوار مدیریتی ظهور پیدا می کرد. ایشان در دوران حکومت، بیت المال را با نهایت دقت صیانت می کردند. او اجازه نمی داد حق مردم قربانی روابط شخصی یا فشارهای سیاسی شود.
برخورد یکسان با نزدیکان و دیگران، قاطعیت در مقابل فساد و توجه ویژه به حقوق محرومان جلوه هایی از عدالت علوی بود. ماجرای برخورد امام (ع) با برادرشان عقیل، نمونه ای روشن از این رویکرد به حساب می آید. در منطق امام علی (ع)، حکومت وسیله ای برای خدمت و اقامه حق محسوب می شد. همین نگاه الهی، عدالت ایشان را به الگویی ماندگار در تاریخ تبدیل کرد.
*امام علی (ع) چه نگاهی بر مردم و جامعه داشتند؟
امام علی (ع) انسان ها را بندگان خدا و دارای کرامت ذاتی می دانستند. در نامه معروف به مالک اشتر، ایشان جامعه انسانی را یا برادر دینی یا همنوع در آفرینش معرفی می کنند. این نگاه، نگاهی عمیق، انسانی و ریشه دار در توحید بود.
امام علی (ع) اعتقاد داشتند که حاکم اسلامی وظیفه دارد بیشترین توجه را به ضعیف ترین اقشار جامعه معطوف کند. فقرا، یتیمان و مظلومان در نگاه ایشان جایگاهی ویژه داشتند. این نگرش اجتماعی، امام علی (ع) را به امام زندگی و جامعه تبدیل کرد. او دینداری را در متن زندگی اجتماعی معنا کرد.
*امام علی (ع) چه فرمانی برای مسؤلان امروز دارد؟
مهم ترین پیام امام علی (ع) برای مسئولان، مسئولیت پذیری در مقابل خدا و مردم است. از نگاه ایشان، قدرت امانت الهی است، نه ابزار برتری. شفافیت، ساده زیستی، عدالت و دوری از اشرافی گری، اصول اصلی مدیریت علوی است؛ اصولی که امروز هم کاملا کاربردی و حیاتی اند. اگر مسؤلان جامعه از این الگو پیروی کنند، خیلی از صدمه های اجتماعی و مدیریتی برطرف خواهد شد.
خلاصه اینکه جایگاه ایشان در اعتقاد شیعه، جایگاه ولیّ خدا و حجت الهی بر مردم است و کسی است که هم راه را می شناسد و هم توان هدایت جامعه را داراست. او از محراب عبادت تا میدان قضاوت و اداره جامعه، در همه عرصه ها معیار حق و باطل بود. به همین دلیل، در حکومت ایشان حتی نزدیک ترین افراد هم از امتیاز ویژه برخوردار نمی شدند.
منبع: atreharam.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان عطرحرم در مورد این مطلب